- Lees
- HR-Professionals
- Verwijzer
6m31/07/2026
Werken met een overprikkeld brein: tips en oefeningen
Een hoofd dat overstroomt. Elk geluid, elke melding en elke vraag lijkt er één teveel. Overprikkeling op het werk overkomt bijna iedereen weleens, en toch praten we er nauwelijks over. Herkenning is de eerste stap naar verbetering. In blog lees je wat een overprikkeld brein precies is, welke gevolgen het kan hebben als je er niets mee doet, en welke stappen weer rust en overzicht geven.
Wat is een overprikkeld brein?
Een overprikkeld brein ontstaat wanneer je zintuigen en gedachten meer impulsen binnenkrijgen dan ze kunnen verwerken. Je hersenen filteren normaal gesproken continu wat belangrijk is en wat niet. Wordt dat filter overbelast, dan raakt het systeem in de war. Je voelt je onrustig, moe of juist geïrriteerd, zonder dat er één duidelijke oorzaak aan te wijzen is.
Hoe ontstaat een overprikkeld brein?
Het is niet gek dat steeds meer mensen zeggen zich overprikkeld te voelen. Men krijgt al jaren meer prikkels binnen dan ‘gezond’ is: gemiddeld zo’n 120.000 prikkels per dag, welke ons brein onbewust en bewust verwerkt.
Op de werkvloer komt overprikkeling vaak sluipenderwijs. Een volle inbox, meerdere schermen tegelijk, collega’s die langslopen, achtergrondgeluid van een kantoortuin en de druk om overal snel op te reageren. Stapel dat op elkaar en je brein krijgt geen moment om bij te komen. Ook thuiswerken speelt hierin mee: de grens tussen werk en privé vervaagt, waardoor het hoofd nauwelijks echt uit staat.
Ontdekken wat verzuim bij jouw organisatie kost?
In een korte kennismaking helpen we je scherper krijgen:
- waar verzuim zich nu opstapelt (en waardoor)
- welke signalen jullie eerder willen oppakken
- hoe je medewerkers sneller naar de juiste ondersteuning krijgt
- en wat preventie kan opleveren in jullie situatie
Signalen van een overprikkeld brein
De signalen zijn vaak subtiel, maar wel herkenbaar zodra je erop let. Let er maar eens op bij collega’s of bij jezelf. Voorbeeld van signalen zijn:
- Moeite met concentreren;
- Snel afgeleid raken;
- Hoofdpijn aan het eind van de dag;
- Geprikkeld zijn of een kort lontje ervaren bij dingen die normaal geen probleem zijn.
Waar de ene collega behoefte heeft aan stilte, gooit de ander juist het liefst de deur dicht tijdens een telefoontje. Wordt dit patroon genegeerd, dan kan het zich ontwikkelen tot een vermoeidheid die niet meer overgaat met een nachtje slapen.
Wat zijn de gevolgen van een langdurig overprikkeld brein?
Blijft overprikkeling lang bestaan, dan is de impact zwaarder dan een een vermoeiende werkdag. Je lichaam en geest raken uit balans, en dat uit zich op verschillende manieren.
-
Slaapproblemen
Het hoofd blijft malen, ook als het lichaam duidelijk toe is aan rust. Overmatig piekeren zorgt dan voor onregelmatige slaap, of soms slapeloze nachten.
-
Concentratie en geheugen afname
Door de constante overprikkeling kan het brein steeds lastiger onderscheid maken tussen zaken die je even kunt parkeren, en zaken die nu aandacht nodig hebben. Je brein kan aanvoelen als een ‘popcorn brain‘, waarbij gedachten kort en snel door elkaar opvolgen. Dat tast de concentratie aan, waardoor simpele taken opeens meer moeite kosten.
Lees ook: Wanneer heeft jouw organisatie een bedrijfspsycholoog nodig?
-
Angst- en somberheidsklachten
Hoe langer jouw systeem overuren draait, hoe meer de kans op is dat je angst en somberheid zult ervaren. In sommige gevallen is het zelfs paniek. Ook dit wordt veroorzaakt door een systeem dat te lang in stressmodus staat.
-
Verzuim
In sommige gevallen leidt een overprikkeld brein tot een burn-out en daarmee vaak gepaard: uitval en afwezigheid van werk. Een burn-out is een staat van volledige uitputting waarbij herstel niet meer lukt met een weekendje rust, maar echt tijd en begeleiding vraagt.
Gemiddeld verwerken we zo'n 120.000 prikkels per dag, vaak zonder dat we er bewust van zijn.
Overprikkeld brein oefeningen op de werkvloer
Hoe druk je ook bent, een moment van bewuste aandacht kan enorm helpen.
Ademhalings- en ontspanningsoefeningen
Een simpele oefening: adem vier tellen in, houd vier tellen vast en adem vier tellen uit. Herhaal dit een paar keer. Deze techniek, ook wel box breathing genoemd, helpt je zenuwstelsel tot rust te komen en geeft je hoofd de ruimte om te vertragen. Ook je schouders bewust laten zakken en je kaak ontspannen, kan al verlichting geven op momenten van spanning.
Lees ook: Psycholoog vertelt: dit zijn de 5 misvattingen over mindfulness.
Praktische tips bij een overprikkeld brein
Bouw bewust momenten van stilte in, ook als de agenda vol lijkt. Een korte wandeling tussen twee vergaderingen door, koptelefoon op zonder muziek, of simpelweg een paar minuten weg van het scherm helpen je brein om te resetten. Sluit tabbladen die je niet gebruikt, zet meldingen tijdelijk uit en plan taken die concentratie vragen op momenten dat het rustiger is. Hopelijk nemen de ’tabbladen’ in je hoofd vanzelf af.
Zo voorkom je een overprikkeld brein op het werk
Voorkomen is altijd beter dan genezen. Door bewust met je energie om te gaan, houd je je hoofd langer helder en veerkrachtig.
Creëer gezonde werkgewoonten. Zorg voor voldoende slaap, beweging en momenten zonder scherm. Bouw vaste rustpunten in je werkdag in, ook al voelt dat in het begin ongemakkelijk. Wissel geconcentreerd werk af met taken die minder aandacht vragen, en geef jezelf toestemming om even niets te doen. Rust is geen luxe, het is onderdeel van goed functioneren.
Dit kun jij als werkgever of HR-professional doen
Overprikkeling ontstaat door een combinatie van factoren. Als werkgever speel jij een belangrijke rol in overprikkeling voorkomen. Te beginnen bij de fysieke werkruimte: biedt deze voldoende ruimte voor focus en stille werkplekken? Geef ook ruimte voor momenten zonder meetings, en moedig aan dat medewerkers pauzes daadwerkelijk nemen. Misschien nog wel het belangrijkste punt: maak het bespreekbaar. Wie zich gezien voelt, durft eerder aan de bel te trekken voordat er problemen ontstaan.
Professionele hulp bij een overprikkeld brein
Voelt een medewerker zich structureel uitgeput, angstig of somber? Dan is het tijd om er met iemand over te praten. Een psycholoog, coach of bedrijfsmaatschappelijk werker kan helpen om te achterhalen wat er speelt en welke aanpak bij jou past.
Een psycholoog via SpecialistenNet kan uitkomst bieden bij mentale klachten die medewerker én organisatie belemmeren. Met een landelijk netwerk van specialisten, zijn wij altijd in de buurt. Specifieke vragen over onze specialisaties of behandelmethoden? Neem contact met ons op, of meld direct een medewerker aan.
